De kracht van een goed gesprek
Een interview afnemen lijkt op het eerste gezicht misschien eenvoudig: je stelt vragen en luistert naar de antwoorden. In de praktijk is het echter veel meer dan dat. Als interviewer kom je steeds opnieuw in contact met verschillende mensen, verhalen en perspectieven. Geen gesprek verloopt precies zoals je van tevoren had bedacht, en juist daarin schuilt vaak de waarde van een interview.
Achter ieder interview gaat dan ook een eigen verhaal schuil. Soms begint een gesprek aan de voordeur met een onverwachte ontmoeting, terwijl er op andere momenten aan de keukentafel ruimte ontstaat voor een persoonlijk en open gesprek. Iedere geïnterviewde brengt een eigen verhaal, achtergrond en kijk op de wereld mee.
In dit artikel kijkt Erik terug op zijn ervaringen als interviewer. Hij vertelt welke uitdagingen het werk met zich meebrengt en geeft ons daarnaast ook een inkijkje in de mooie ontmoetingen die hem zijn bijgebleven. Erik is 63 jaar en heeft zelf een achtergrond in de onderzoekswereld. Ondertussen werkt hij zowel als interviewer als ook als boodschappenbezorger bij AH online. Hij geniet ervan om bij deze flexibele banen “lekker rond te rijden door voor [hem] onbekende regio’s, een praatje te maken met klanten en nieuwsradio te luisteren”.
Eriks ervaringen als interviewer
Toen ik ergens in maart de advertentie zag langskomen van Labyrinth met als motto niet praten over mensen maar met mensen sprak mij dat enorm aan. En de zaken waarvan ik houd, met een zekere autonomie uitvoeren.
Er is echter een groot verschil. Als ik boodschappen bezorg vanuit AH zijn de mensen in principe altijd thuis en blij dat we langs komen. Ik zeg dan: ik zie dat u blij bent dat ik bij de geluksindustrie werk, bij de respondenten van Samenleven in Nederland ligt dit anders.
Niet iedereen stelt het niet op prijs dat we langs komen: “Ik heb niet gereageerd op de brieven, dat betekent dat ik niet wil meedoen”. Ik schrijf ze dan netjes uit. Met name oudere respondenten is mijn observatie, vinden het wél fijn dat we langskomen. Ze zien onze hulp bij het invullen van de vragenlijst als een soort service. Dan is er ook nog de groep die zegt: “Ik doe niet mee want de overheid, politiek, onderzoeksbureaus etc. zijn niet te vertrouwen en jij bent daar een verlengstuk van”. Ik zie het nooit als iets persoonlijks, maar ik merk wel dat veel mensen die tot nu toe de vragenlijst niet hebben ingevuld veel wantrouwen koesteren tegen politiek en overheid. Van een aantal respondenten hoor ik dat dit vooral met de coronacrisis te maken heeft.
Een van de kwaliteiten van Erik is het kunnen winnen van vertrouwen van de respondenten, om juist deze doelgroep te bereiken. Zo vertelt hij:
Het gesprek wat mij tot nu toe het meest bijblijft is met een ondernemer en kunstenaar die eerst absoluut weigerde om mij te woord te staan. Ik gaf aan dat juist de mening waar hij voor stond op die manier te weinig aan bod zou komen en er dus ondervertegenwoordiging zou ontstaan. Uiteindelijk liet hij mij toe maar hij weigerde zijn echte geboortedatum te geven. Overtuigd dat dit tegen hem gebruikt zou worden en ervan overtuigd dat anonimiteit in de huidige tijd een farce is. Na het gesprek gaf hij mij een rondleiding door zijn atelier en vroeg ik hem waarom hij mij uiteindelijk toch had toegelaten. Hij antwoordde: “Ik hoop toch dat er iets mee gedaan gaat worden.”
Zo zie je maar, als je door het pantser van iemand heen kunt breken kun je toch tot een goede dialoog komen en uiteindelijk wil iedereen toch hetzelfde: een goed leven voor zichzelf en zijn geliefden.
Dit is volgens mij de uitdaging van Samenleven in Nederland, hoe verschillend we ook zijn en hoe verschillend we ook over zaken denken we zullen het met elkaar moeten doen.
Maak het verschil als interviewer!
Deze gesprekken dragen bij aan een beter begrip van hoe mensen in Nederland hun leven leiden en samenleven.
Spreekt dit werk jou ook aan? Lijkt het je interessant om met mensen in gesprek te gaan over hun kijk op de Nederlandse samenleving en tegelijkertijd een bijdrage te leveren aan belangrijk maatschappelijk onderzoek?
Wij zijn nog steeds op zoek naar nieuwe interviewers! Meld je aan via deze link: Vacature: interviewers grootschalig veldonderzoek
